Raport składa się z kilku części. W pierwszej zaprezentowano wyniki badania instytucji oferujących zawodowe nauczanie na odległość. W drugiej przedstawiono wyniki badań wśród osób, które korzystały z nauki na odległość jako formy doskonalenia zawodowego oraz osób, które nie mają żadnych doświadczeń z e-learningiem (grupa kontrolna). W ostatniej części przedstawiono sumaryczne wnioski z przeprowadzonych badań.

Badanie zostało przeprowadzone w ciągu 2010 roku w oparciu o narzędzia i metodologię przygotowaną przez międzynarodowy zespół badawczy złożony z partnerów projektu e-ruralnet. Kwestionariusze były rozpowszechniane zarówno drogą mailową, poprzez stronę internetową (jako e-ankiety) oraz w tradycyjnej papierowej formie. Otrzymaliśmy 42 odpowiedzi od instytucji oferujących nauczanie na odległość, 125 od e-uczniów oraz 368 od osób, które nie miały żadnych doświadczeń z e-learningiem jako formą nauki.

Przeprowadzone badanie wskazuje na liczne niezaspokojone potrzeby edukacyjne w zakresie kształcenia i doskonalenia zawodowego. W dużej mierze jest to wynik niedopasowania oferty tradycyjnej edukacji ustawicznej do zapotrzebowania rynków pracy. Luki tej nie wypełniają instytucje oferujące edukację zawodową w formie nauki na odległość. Jednym z powodów jest struktura polskiego rynku usług e-learningowych. Jak wynika z badań, jest on słabo rozwinięty, i to zarówno pod względem liczby działających firm, jak i ich oferty. Jest złożony głównie z małych, prywatnych firm, które w trosce o zysk kierują swoją ofertę edukacyjną do pracowników dużych przedsiębiorstw i korporacji, czyli osób, które zazwyczaj posiadają odpowiednie kompetencje cyfrowe do bezproblemowego korzystania z kursów e-learning. Niestety, nawet w tym sektorze skala korzystania z kursów e-learning nie jest zbyt duża, o czym świadczy stosunkowo niska liczba e-uczniów w badanych instytucjach. Ponadto dostawcy rozwiązań e-learningowych nie wydają się obecnie zainteresowani poszerzaniem grupy docelowej swoich odbiorców, co sprawia, że w Polsce, w najbliższej przyszłości, głównymi beneficjentami nowych technologii w zakresie kształcenia zawodowego będą głównie pracownicy dużych firm.
Natomiast badania pokazują, że e-learning jako forma doskonalenia zawodowego jest potencjalnie atrakcyjną formą nauki również dla innych kategorii pracowników. Zarówno e-uczniowie, jak i osoby nie korzystające do tej pory z kursów prowadzonych na odległość mają pozytywny obraz e-learningu, a w szczególności doceniają stwarzaną przez nowe technologie możliwość personalizacji nauki, zwłaszcza w odniesieniu do czasu i miejsca. Wynik jest tym bardziej interesujący, że respondenci w obu badanych grupach, deklarowali pracę w mikroprzedsiębiorstwach (58% osób z grupy kontrolnej oraz 42% wśród e-uczniów) oraz małych przedsiębiorstwach (17% osób z grupy kontrolnej oraz 25% wśród e-uczniów). Ponadto większość respondentów w obu grupach stanowili mieszkańcy małych miejscowości i wsi do 2000 mieszkańców.
Oznacza to, że dobrze wykształceni pracownicy dużych firm, dla których nowe technologie są codziennością, nie są jedyną grupą odbiorców zainteresowanych e-learningiem. Warto jednak podkreślić, że kursy dla mieszkańców obszarów wiejskich powinny być bardziej dopasowane do ich partykularnych potrzeb. Jak pokazują badania wiele elementów dotychczas proponowanych kursów e-learningowych nie w pełni satysfakcjonuje e-uczniów. Odnosi się to przede wszystkim do systemu certyfikacji zdobywanych kompetencji oraz do wykorzystywanych w kursach metod nauczania.

Podsumowując, badania wskazują, że kursy zawodowe na odległość to przyszłościowy kierunek rozwoju edukacji ustawicznej, ale w obecnych warunkach nie można stwierdzić, że jest to efektywne narzędzie rozwoju zawodowego, zwłaszcza dla mieszkańców obszarów wiejskich.

Zapraszamy do zapoznania się z całym RAPORTEM!